Legendy Świętokrzyskie Każdy z narodów świata ma opiekuna w postaci Anioła, który przed samym Bogiem świadczy o dobrych i złych postępach narodu. Każdy naród otrzymał Anioła Stróża w innych okolicznościach. Polska otrzymała stróża w dzień po chrzcie plemiona Polan. W niebie przed tronem Bożym stanął Anioł w ręku trzymający chorągiew z godłem Polski. Bóg w swej wielkiej łasce pozwolił Aniołowi nawiedzić, przywódcę naszego narodu. Stróż udając się do księcia Mieszka, pragnął przekazać mu nie tylko wspaniałą nowinę o Boskiej opiece nad narodem Polskim, ale również niezwykły dar, który będzie oddawał wielkość jego narodu. Zamyślony Mieszko, siedział w samotności na swym tronie, w sercu rozmyślając o nowej wierze, której nie rozumiał. Nagle w sali tronowej zajaśniało, a na środku pojawiła się niezwykła postać ubrana w biel. W ręku miała chorągiew z herbem Polan. - Kim jesteś? – zapytał książę podnosząc się z tronu. Anioł podszedł bliżej, w ręku ściskając coś niewielkiego. - Nie bój się książę. Pan pozwolił mi bym Cię nawiedził i przekazał nowiny. Jestem Aniołem stróżem twego narodu. Chrzest twego ludu był miły Naszemu Panu i Bogu. Ten, który włada wszechświatem pozwolił mi, bym jako opiekun narodu Polan, przekazał ci Niebiański Dar. Księże zachłyśnięty mową, podszedł do Anioła, rozglądając się wokoło licząc na wielkie skarby. Wtem Anioł rozłożył zaciśniętą dłoń, w której znajdował się mały żołądź. Mieszko zrobił oburzoną minę. - Wiem co kryje się w tym sercu książę. Pragniesz złota, które pozwoli ci jednoczyć plemiona Słowian. Pomnij więc na me słowa. Pan obdarzy cię synem, który będzie wspaniałym władcą, uznanym wśród możnych tego świata. Lecz nie on jest największym darem, a ten mały żołądź. Wyrośnie z niego wielkie i prężne drzewo, które będzie symbolem potęgi tego Państwa. Każdy zły czyn twego ludu, odciśnie piętno na tym drzewie. Im więcej niegodziwych czynów popełnicie tym więcej drzewo będzie cierpiało, aż zginie jak twój naród. Natomiast każdy dobry uczynek twego ludu, będzie wzmacniał drzewo w sile, sprawi że zamieszkają w nim ptaki, natomiast w twoim państwie znajdą ukojenie cierpiący tego świata z każdego narodu. Dąb będzie wspaniały i niezniszczalny dla człowieka tak jak twoje państwo i twój nardów. Lecz powtarzam po raz drugi aby tak się stało, naród twój pośród innych ma czynić dobro, a Wola Pana będzie po waszej stronie aż do skończenia świata. – Po tych słowach Anioł zniknął tak szybko jak się pojawił, pozostawiając księcia w szoku z żołędziem w dłoni. Zachwycony książę, natychmiast wyruszyła aby odnaleźć odpowiednie miejsce do posadzenia żołędzia. Mieszko wiedział, że dęby żyją długo, ale jak każde drzewo kiedyś się starzeją i obumierają. Mieszko długo się zastanawiał nad tym co zrobić, aby w przyszłości drzewo nie zostało zniszczone a wraz z nim jego naród. Wezwawszy do siebie gońców, nakazał udać się do wszystkich grodów swego państwa, aby tam opowiedzieli niezwykła historię księcia. Dzięki temu legenda o Dębie Bartku tak jak i samo drzewo przetrwało ponad tysiąc lat, będąc świadkiem wydarzeń wspaniałych i tragicznych dla narodu polskiego.
Bartek. The Bartek Oak (Polish: Dąb Bartek) is one of the oldest oak trees in Poland. It grows in Zagnańsk near Kielce in the Świętokrzyskie Mountains. Its age, previously estimated at up to 1200 years, has recently been established to be 686 years (in 2016), with a corer used to extract a sample for a ring count. An accurate count isKażdy kiedyś tu był. Ze szkolną wycieczką, przejazdem lub z rodziną. Nie znać go to bardzo osobliwa rzecz, w końcu jest to najsłynniejszy pomnik przyrody w Polsce. Widział niejedno, sporo przeszedł i zapewne jeszcze dużo go czeka. To Bartek. Dąb Bartek z Zagnańska. Historia Bartka: od nasionka do kolosa Podpory konarów Bartka Dąb Bartek wykiełkował z żołędzia około 1300 roku. Ma zatem ponad 700 lat! Na przełomie lat 1905 i 1906 w sąsiednich zabudowaniach wybuchł pożar, który uszkodził część drzewa. W 1920 roku obcięto suche gałęzie, wypełniono jego wnętrze zaprawą cementowo-wapienną i postawiono wokół drewniane ogrodzenie. Siedem lat później jeden z konarów odłamał się pod własnym ciężarem. W 1949 roku przy południowym konarze ustawiono pierwszą podporę, która w przyszłości ma zapobiec podobnym sytuacjom. Zbliżenie na podpory Bartka Lata 30. i 50. XX wieku były dla Bartka bardzo ważne. W 1934 roku Sąd Konkursowy Przyrodników uznał go najokazalszym drzewem w Polsce, a w 1952 roku ustanowiono go pomnikiem przyrody. Niestety rok później Bartek stracił jeden z konarów. Postanowiono wtedy zastosować kolejne podpory i ratować drzewo przed postępującą zgnilizną za pomocą środków grzybobójczych. Lata 70. XX wieku to okres pielęgnacji Bartka. Usunięto suche gałęzie i resztki odłamanych konarów, dokonano cięć w koronie, wyjęto cementowo-wapienną plombę, a środek zabezpieczono preparatami przeciwko owadom i grzybom. Pusty pień wypełniono elementami z drewna, zbudowano nowe ogrodzenie, instalację nawadniającą i parking przy drodze. Jeden z odciągów linowych Bartka Z powodu wichury z 1984 roku odłamał się jeden z konarów Bartka. W kolejnych latach prowadzono prace pielęgnacyjne i porządkowe wokół drzewa. Wyładowania atmosferyczne z 1991 roku doprowadziły do oddzielania się północnego konaru, pod którym natychmiast ustawiono podporę. Pięć lat później przeprowadzono prace badawcze, które miały na celu określenie zagrożeń i zaplanowanie prac konserwatorskich. Hej, podróżniczko, podróżniku! Zatrzymaj się na chwilę i odpocznij. Zajrzyj do sklepu – kubki i plakaty już na Ciebie czekają: Od 1997 roku do 2011 roku zamontowano kolejnych 13 podpór oraz linowe odciągi i instalację odgromową. Obecnie dąb Bartek nie wymaga dodatkowych zabezpieczeń, a jego stan zdrowia jest stale sprawdzany przez leśników. Otoczenie Bartka jest stale obserwowane przez kamery. Czy wiesz, że… Jedna z sadzonek Bartka Dąb Bartek ma dzieci! To sadzonki Bartusie, pobrane od 10 do 11 marca 2017 roku i zasadzone w całym kraju dla upamiętnienia odzyskania przez Polskę niepodległości. Bartek daje także żołędzie, które są zbierane tak często, jak to tylko możliwe. Z jednego z nich wyrósł dąb Jeremi, posadzony 2 września 1993 roku w Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Kałkowie Godowie. Dąb Bartek z Zagnańska w liczbach WIEK: 700 latWYSOKOŚĆ: 28,5 mPODPORY: 15 sztukOBWÓD I ŚREDNICA PNIA: pierśnicowy (na wys. 1,3 m) 1090 cm, średnica pierśnicowa 324 cmŚREDNICA KORONY: 38 m (N/S), 33 m (W/E)KONARY GŁÓWNE: 8 sztukZASIĘG ZRZUTU KORONY: 604 m2 Kapliczka świętego Huberta ustawiona przy Bartku w maju 1996 roku Tekst napisany na podstawie opracowania Lasów Państwowych w formie plansz graficznych ustawionych w sąsiedztwie Bartka 33 3645 0 Okazuje się bowiem, że Dąb Bartek jest największym i najstarszym znanym w Polsce drzewem. Jego wymiary jak i wiek są rzeczywiście imponujące. Dąb Bartek bowiem mierzy obecnie 30 metrów wysokości, obwód pnia na wysokości 1,3 m wynosi 9,85 m, a średnica korony to ok. 40 metrów. Pomnikowy dąb szypułkowy “Bartek” w Kotwasicach. Potężny, chociaż mniej znany. Potężny, chociaż mniej znany. Kotwasice to wieś położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Malanów. Miejscowość położona jest 3 km na północ od Malanowa, przy drodze do Konina. Nazwa miejscowości pochodzi od słowa kotwa, czyli poziomego pręta ściągającego elementy konstrukcji. Podczas pierwszego weekendu września 2021 wspólnie z niestrudzonym poszukiwaczem pomników przyrody ożywionej i nieożywionej Markiem Łuszczyńskim ( i Jego najbliższymi, wyruszyliśmy na dwudniową wyprawę. Nazwaliśmy ją wyprawą “kolską”, ponieważ nasz pobyt z soboty na niedzielę miał miejsce w urokliwym mieście Koło. Kotwasice były jednym z pierwszych punktów tej wycieczki. Miejsce, w którym zaparkowaliśmy samochód należy uznać do tych z kategorii klimatycznych. Niewielki ruch na głównej drodze, w krajobrazie pola i lasy, czyli typowe, przyjemne dla oczu sielskie krajobrazy wioski. Przy drodze zwróciliśmy też uwagę na kapliczkę św. Jana Pawła II. Dla miłośników sędziwych drzew pomnikowych Kotwasice są bardzo ważnym punktem na mapie nie tylko Wielkopolski, ale nawet w skali kraju, bowiem rośnie tu fantastyczne i ogromne drzewo, którego reprezentuje dąb szypułkowy, chociaż – zanim przyjechaliśmy do Kotwasic – mieliśmy sporą zagwozdkę, z jakim gatunkiem mamy tu do czynienia, z uwagi na różne w tej kwestii informacje w Internecie i dokumentach źródłowych. Tym niezwykłym drzewem jest dąb “Bartek”, co sprawia, że ludziom najczęściej przychodzi na myśl słynny i najbardziej znany w Polsce dąb szypułkowy “Bartek” z Zagnańska w woj. świętokrzyskim. Gdyby zgłębić temat pomnikowych dębów “Bartek” w naszym kraju to okaże się, że mamy co najmniej klika dębów o tym imieniu. Dlatego podczas rozmów o danym osobniku, ważną kwestią jest to, aby sprecyzować, o które drzewo nam chodzi z podaniem województwa, powiatu i gminy. Dąb rosnący w Kotwasicach zrobił na nas bardzo duże wrażenie. Drzewo jest przeogromne i przepiękne! Pień swoim wyglądem i budową przypomina monstrualną beczkę, na której osadzony jest majestat oraz potęga drzewa. Zanim na dobre wzięliśmy się za oglądanie i fotografowanie “Bartka” ze wszystkich stron, postanowiliśmy wykonać pomiar obwodu pnia gigantycznej “beczki”. OBWÓD PIERŚNICOWY PNIA Zawsze kiedy mierzę takie olbrzymy, odczuwam dużą satysfakcję, ponieważ cieszę się, że jeszcze możemy je oglądać, fotografować i podziwiać. Radować się z powodu ich obecności oraz dziękować, że dają nam niepoliczalne pokłady piękna, a także różnorodności przyrodniczej, której fenomen zakorzeniony jest właśnie w starym, ogromnym drzewie. Aktualny obwód pierśnicowy pnia dębu wynosi 888 cm, a wysokość 26 metrów. Drzewo szybko powiększa obwód pnia, czego dowodem jest pomiar wykonany przez bardzo zasłużonego w kraju treehuntera Andrzeja Webera z Łodzi, który odwiedził kolosa z Kotwasic w 2016 roku. Wówczas obwód pierśnicowy “Bartka” wynosił 856 cm. Oznacza to, że dąb powiększył obwód o 32 cm zaledwie w ciągu 5 lat, co daje średnioroczny przyrost aż o 6,4 cm! Natomiast od 2006 do 2016 roku obwód dębu zwiększył się o 31 cm, z 825 do 856 cm. Zatem “Bartkowi” w przytoczonym okresie, przybywało średniorocznie na pniu 3,1 cm. Powyższe informacje zaczerpnąłem ze strony FB Rejestru Polskich Drzew Pomnikowych Piotra Gacha: Jeszcze ciekawsze informacje, dotyczące przyrostu obwodu pnia “Bartka” otrzymamy, gdy przeanalizujemy Orzeczenie nr 417 o uznaniu za pomnik przyrody wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej 30 maja 1957 roku ( A 3178_Orzecz_PWRN_Poznan_417_1957 B ). Okazuje się bowiem, że obwód pierśnicowy pnia drzewa w dniu powołania na pomnik przyrody wynosił 535 cm. Czyli w ciągu 64 lat, obwód pnia powiększył się o 353 cm (średniorocznie o 5,51 cm). Nawet przyjmując pewien margines błędu przy wykonywaniu pomiarów, w zależności od staranności mierzącego, tendencja jest wyraźna. “Bartek” szybko powiększa obwód pnia i wszystko wskazuje na to, że za kilka lat dołączy do dębowej elity “dziewiątek”, czyli dębów, które osiągnęły lub przekroczyły 900 cm w obwodzie pierśnicowym pnia. Takich drzew mamy w kraju niewiele, a każde z nich jest bezcenne. SZYPUŁKOWY CZY BEZSZYPUŁKOWY? Jednym z podstawowych dylematów dotyczących kotwasickiego olbrzyma było ustalenie, czy mamy do czynienia z dębem szypułkowym czy bezszypułkowym. Dlaczego? Otóż, zarówno z przytoczonego powyżej orzeczenia, jaki i rejestru wojewódzkiego oraz Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody ( Dąb_szypułkowy_Bartek_z_Kotwasic ) wynika, że dąb “Bartek” rosnący w Kotwasicach to dąb bezszypułkowy. Gdyby tak było, mielibyśmy w Kotwasicach do czynienia z bezszypułkowym rekordzistą w grubości obwodu pnia na terenie Polski. Dokładne oględziny pędów, liści i drzewa rozwiały te wątpliwości – dąb “Bartek” to na pewno dąb szypułkowy. Po rozwiązaniu szypułkowo bezszypułkowej zagadki, rodzi się drugie pytanie. Skąd zatem bezszypułkowa pomyłka w rejestrach i akcie powołującym pomnik przyrody? Tego akurat nie wiemy i wątpię, czy uda nam się kiedyś odpowiedzieć prawidłowo na to pytanie. Jedno jest pewne – z dębem “Bartek” w Kotwasicach ktoś nieźle coś pokitwasił. ;)) WIEK DĘBU W dokumentach źródłowych nie znajdziemy informacji na temat dokładnego wieku drzewa. Wikipedia, która poświęca osobnikowi kilka zdań podaje, że jego wiek jest szacowany na około 400 – 600 lat. Według jednej z legend, w jego cieniu miał odpoczywać cesarz Napoleon Bonaparte, a według innej “Bartka” miał posadzić Mieszko I, który przebywał w tych rejonach na polowaniu z żoną, Dobrawą. O ile pierwsza legenda może być jeszcze brana pod uwagę, o tyle druga z Mieszkiem I jest mocno wyolbrzymiona, bowiem drzewo to jest znacznie młodsze i w czasach Mieszka I jeszcze nie istniało. Natomiast gdy otworzymy w Wikipedii artykuł dotyczący Kotwasic, to przeczytamy informację, że wiek “Bartka” jest szacowany na 450 lat. Biorąc pod uwagę imponujące tempo powiększania obwodu pnia drzewa, można stwierdzić, że “Bartek” wcale nie jest taki stary, na jakiego wygląda. HERB GMINY MALANÓW Dąb “Bartek” widnieje w herbie gminy Malanów. Jak podaje Wikipedia: “Projekt herbu, przygotowany według sugestii samorządowców przez heraldyków z Warszawy, przyjęty został podczas sesji rady gminy 30 grudnia 1999 roku. Propozycja wykonania herbu i flagi dla gminy padła jeszcze wiosną 1999 roku. Zamysłem projektu było umieszczenie w herbie elementów nieodłącznie kojarzących się z gminą Malanów. W centralnej jego części znajduje się dąb Bartek rosnący w Kotwasicach. Oprócz dębu w herbie widnieją jeszcze dzwon z wieży kościelnej oraz krzyż biskupi. Wszystkie trzy elementy są koloru złotego. Znajdują się one na zielonym tle, co symbolizuje rolniczy charakter miejscowości i gminy”. Zdjęcie herbu i źródło: WIKIPEDIA DĄB BARTEK W ALBUMIE “DRZEWA POLSKI. NAJSTARSZE, NAJGRUBSZE. NAJSŁYNNIEJSZE”. Także w albumie “Drzewa Polski. Najstarsze. Najgrubsze. Najsłynniejsze” znajdziemy informację o kotwasickim “Bartku”. Na stronie 265. napisano, “Etymologia nazwy drzewa jest oczywista i nawiązuje do najsłynniejszego polskiego dębu rosnącego w Zagnańsku. Jest to o tyle trafne, iż okaz z Kotwasic faktycznie przypomina go wyglądem. Podobnie jak ikona polskiej ochrony przyrody posiada bowiem krótki, niebywale masywny pień z którego na wysokości zaledwie kilku metrów wyrastają potężne konary budujące niezwykle szeroką koronę. Ba! Cierpi nawet na podobną co słynny imiennik przypadłość, bowiem jeden z jego głównych konarów niebezpiecznie odszczepia się od pnia i grozi rozłamaniem. Inny okazały konar odłamał się niedawno i pozostał po nim widoczny na pniu kikut. Od słynnego dębu z Zagnańska kotwasicki “Bartek” różni się jednak tym, iż – mimo imponujących gabarytów – pozostaje szerzej nieznany”. Dla utrzymania dobrego stanu drzewa oraz polepszenia jego kondycji i odporności, w 2014 roku przeprowadzono zabieg polegający na wszczepieniu roślinie mikoryzy. Na “Bartku” można również dostrzec ślady wyładowań atmosferycznych, a więc drzewo jest mocno doświadczone przez los. KONKURS NA DRZEWO ROKU 2018 W 2018 roku drzewo awansowało do finałowej 16. w konkursie Klubu Gaja na Drzewo Roku 2018. Wtedy też startował zgłoszony przeze mnie klon srebrzysty “Bukowianin” z Bukowiny Sycowskiej. W związku z tym, w gminie Malanów rozpoczęła się akcja promocyjna “Bartka”, dzięki której, o wyjątkowym drzewie mogło dowiedzieć się więcej ludzi. Pojawiły się foldery z wizerunkiem “Bartka” oraz informacja, że jest to jedyne drzewo Wielkopolski, które awansowało do finału i bierze udział w konkursie. Do akcji przyłączyli się również leśnicy, którzy na swoim portalu zachęcali do oddania głosu na wyjątkowy dąb. Przy okazji podano informację, że “Bartek” rośnie w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Turek. Dąb “Bartek” został zgłoszony do konkursu przez Urząd Gminy w Malanowie. Miłośnicy dębu tak napisali o swoim kandydacie: “Przejeżdżając przez Malanów warto nieco zjechać z drogi by odwiedzić miejscowość Kotwasice. To tutaj na skraju wsi, w pobliżu rozpościerającego się sosnowego lasu, wyrósł przed wiekami dąb Bartek. Drzewo piękne i niezwykłe, urzekające swoim majestatem, wielkością i długowiecznością. Jedna z legend głosi, że Bartka posadził sam Mieszko, który przebywał w tych rejonach na polowaniu z żoną. Według innej legendy podobno w jego cieniu odpoczywał także sam Napoleon Bonaparte. Drzewo jest na tyle charakterystyczne i ważne dla lokalnej społeczności, że nie mogli o nim zapomnieć heraldycy tworzący herb Malanowa. Bartek mocno wrósł w tą ziemię. To swoisty świadek wielu wydarzeń ważnych dla narodu i lokalnej społeczności. Nie straszna była mu wojenna zawierucha czy nawet socjalizm. Co ciekawe to właśnie w czasie głębokiego PRL-u Bartek zyskał miano pomnika przyrody. Natomiast już nie legenda, a faktem jest, że w cieniu dębu lubią odpoczywać rowerzyści, którzy przemierzają tutejsze drogi, a to niezwykłe drzewo jest obowiązkowym punktem dydaktycznym. Dąb zachwyca uczestników wycieczek, zwłaszcza dzieci, które próbują rękami objąć jego pień. Drzewo jest też obiektem malarskim i fotograficznym, a także stanowi natchnienie dla lokalnych poetów. Dąb Bartek z Kotwasic bywa często mylony ze swym słynniejszym imiennikiem z Bartkowa koło Zagnańska w woj. świętokrzyskim”. Po zakończonym konkursie, gmina Malanów podsumowała dendrologiczną rywalizację “Bartka” z innymi finalistami: “30 czerwca br. zakończyło się głosowanie w konkursie organizowanym przez Klub Gaja „Drzewo Roku 2018”. I miejsce wywalczyło „Klęczące drzewo” klon z Krasnegostawu, Bartek zdobywając 1154 głosy uplasował się na 4 miejscu. Zarówno nasz Bartek jak i zwycięzca plebiscytu, od samego początku wyszły na prowadzenie. Jednak przedstawiciel woj. Lubelskiego stopniowo powiększał przewagę i do końca już jej nie oddał. Na ostatniej prostej, naszego Bartka wyprzedziły dwa inne drzewa. Dąb Henryk z Krakowa oraz Dąb Ustrobniak z Ustrobnej (gm. Wojaszówka). Wynik Bartka należy uznać za sukces. Drzewa, które wyprzedziły naszego dęba pochodzą z miejscowości o wiele większych: Kraków, Krasnystaw. Nasz dąb osiągnął też jeden z lepszych wyników jeśli chodzi o drzewa z Wielkopolski, które do tej pory brały udział w konkursie. W I edycji tego konkursu w 2011 r., III miejsce zajął Platan z Koźminka. Chociaż Bartek nie wygrał, to mamy nadzieję, że dzięki naszym wspólnym działaniom i zaangażowaniu udało się rozpowszechnić informację o naszym ponad 400-letnim strażniku historii, tradycji i kultury, stanowiącym naturalne dziedzictwo naszego regionu. Konkurs przypomniał nam wszystkim fakt, że mamy w swoim otoczeniu wspaniałe drzewo , które jest naszą dumą. Drzewo które swoim pięknem, wielkością i długowiecznością zachwycać będzie kolejne pokolenia. Składamy serdeczne podziękowania, wszystkim, którzy włączyli się w działania, promujące konkurs i głosowanie na Bartka. Dziękujemy tym, którzy oddali swój głos”. PODSUMOWANIE 1) W Kotwasicach (woj. wielkopolskie, powiat turecki, gmina Malanów) rośnie unikatowy i potężny dąb szypułkowy “Bartek”, którego imię nawiązuje do najsłynniejszego polskiego dębu rosnącego w Zagnańsku (woj. świętokrzyskie), ale jest znacznie mniej od niego znany. 2) Zarówno w akcie powołującym pomnik przyrody, jak i w rejestrach, kotwasicki “Bartek” jest błędnie opisany jako dąb bezszypułkowy. Nie wiadomo, skąd wynika ta pomyłka (w Kotwasicach, ktoś coś pokitwasił). ;)) 3) Obwód pierśnicowy pnia drzewa wynosi obecnie 888 cm, co stawia go w gronie najgrubszych dębów Wielkopolski i najokazalszych drzew w Polsce. Dąb “Bartek” bardzo szybko powiększa obwód pnia, o czym świadczą pomiary dokonane w wybranych latach: ♦ 1957 – 535 cm (ustanowienie pomnikiem przyrody) ♦ 2006 – 825 cm ♦ 2016 – 856 cm ♦ 2021 – 888 cm 4) Wysokość drzewa wynosi 26 metrów, a jego wiek szacowany jest na 450 lat, chociaż niektóre źródła podają przedział 400 – 600 lat. 5) Dąb “Bartek” wyróżnia się bardzo masywnym pniem z którego już na wysokości kilku metrów wyrastają potężne konary budujące niezwykle szeroką koronę. Drzewo zostało wzmocnione stalową podporą, wiązaniami linowymi w koronie, a w celu polepszenia jego kondycji i odporności przeprowadzono zabieg mikoryzacji. 6) W 2018 roku kotwasicki król drzew brał udział w konkursie na Drzewo Roku organizowanym przez Klub Gaja i zajął w nim 4. miejsce uzyskując 1154 głosy. Do konkursu został zgłoszony przez Urząd Gminy w Malanowie, natomiast w herbie gminy widnieje jego sylwetka. 7) Informacje o tym wyjątkowym osobniku znajdziemy, w albumie “Drzewa Polski. Najgrubsze. Najstarsze. Najsłynniejsze”. Chociaż drzewo jest mniej znane od swojego imiennika z Zagnańska, to stanowi część ścisłej elity rodzimej dendroflory. Artykuł o tym diamencie rodzimej dendroflory, napisał również Marek na swoim blogu. Zapraszam do jego przeczytania:
Przemierzając świętokrzyskie warto zajechać do Zagnańska. Możemy tam zobaczyć jedno z najstarszych drzew w Polsce. A mianowicie rośnie tam Dąb Bartek. Jest to dąb szypułkowy, który od 1954 roku jest pod ochroną jako pomnik przyrody. Posiada osiem konarów, które są utrzymywane dzięki podporom.
Czy dąb Bartek jest najstarszym drzewem w Polsce? [INFOGRAFIKA] Według tradycji dąb Bartek ma ponad tysiąc lat. Naukowcy twierdzą jednak, że nie jest ani najstarszym, ani największym drzewem w Polsce. Według najnowszych badań jego wiek szacuje się na 645-670 lat. Rzeczywiste określenie wieku Bartka nie jest możliwe ze względu na próchnienie pnia drzewa. Dąb Bartek - ciekawostki, ile ma lat, rozmiary, wysokość, gdzie jest to drzewo? Zobacz również: Najstarsze drzewa w Polsce Bartek jest pomnikiem przyrody od 1952 r. Wysokie na 30 metrów drzewo posiada osiem konarów. Według legend, w cieniu dębu mieli odpoczywać królowie, Bolesław Chrobry, Władysław Jagiełło i Stanisław August Poniatowski. Jan III Sobieski miał ukryć w drzewie skarby. Dąb Bartek - ciekawostki, ile ma lat, rozmiary, wysokość, gdzie jest to drzewo? Data utworzenia: 28 kwietnia 2020 10:49 To również Cię zainteresuje Masz ciekawy temat? Napisz do nas list! Chcesz, żebyśmy opisali Twoją historię albo zajęli się jakimś problemem? Masz ciekawy temat? Napisz do nas! Listy od czytelników już wielokrotnie nas zainspirowały, a na ich podstawie powstały liczne teksty. Wiele listów publikujemy w całości. Znajdziecie je tutaj.Polskie legendy: Dąb Bartek. Autor: Mariusz Strzelecki lutego 13, 2011. Działo się to w początkach państwa polskiego. Tuż po sławetnym Chrzcie Polski nasz kraj otrzymał od niebios swojego anioła stróża. Miał on chronić naród polski przed wszelkimi zagrożeniami. Anioł udał się do ówczesnego władcy księcia Mieszka, aby się
Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. Bartek to dąb. Dodajmy dla uściślenia – dąb szypułkowy (Quercus robur). W roku 1954 uznany został za pomnik przyrody i objęty szczególnąa ochroną. Ale już w latach 20. ubiegłego wieku obumarłe fragmenty pnia wnętrza drzewa zabezpieczono betonowymi plombami. Dla ochrony drzewa postawiono także podpory teleskopowe i zamontowano instalację odgromową. Niestety próchnienie pnia stanowi nadal bardzo poważny problem dla faktu istnienia Bartka, który już i tak poważnie ucierpiał w wyniku pożaru w roku 1906, oraz uderzenia pioruna w roku 1991. Piorun poważnie uszkodził wtedy jeden z konarów drzewa i spowodował zapalenie się pnia. Z tym drzewem związanych jest wiele legend. O jednej z nich już wspominałem – zasadził go Bolesław Chrobry i odpoczywał w jego cieniu. Już na pierwszy rzut oka, nawet bez badań dendrologicznych widać, że ta opowieść jest mało wiarygodna. Inna legenda głosi, że w jego pniu Jan III Sobieski i królowa Marysieńka ukryli skarb wielkiej wartości, ale co to by mogło być – przypowieść nie precyzuje, a sprawdzić nie bardzo jest jak. Wiadomo za to na pewno (bo to akurat widać dość wyraźnie), że na pniu Bartka, od strony południowo-wschodniej zawieszone są dwie figury ukrzyżowanego Chrystusa, odlane prawdopodobnie w miejscowych fabrykach żelaza. Na jednej z figur widoczny jest rok 1853. Według ustnych przekazów, miały one być umieszczone na pamiątkę powieszenia na Bartku dwóch oficerów powstańczych z powstania styczniowego. Według innej wersji podania, odlew miał być zawieszony na pamiątkę zwycięstwa Sobieskiego pod Wiedniem, a drugi został umieszczony na Bartku na pamiątkę wygaśnięcia epidemii cholery w 1853 r. A teraz będzie ciekawostka – być może Bartek będzie miał potomstwo… Na początku kwietnia roku 2014 z dębu Bartek pobrano dziesięć półtorametrowych zdrewniałych pędów. Materiał został pobrany jeszcze przez sezonem wegetacyjnym, a jak zapewniają naukowcy – zabieg ten nie wpłynie negatywnie na stan zdrowotny i wzrost dębu. Jak tłumaczy dr Paweł Chmielarz z Instytutu Dendrologii PAN, który kieruje projektem, pobrane pędy stały się materiałem wyjściowym do wyprowadzenia pędów zielnych w kulturach in vitro. Potem będą one ukorzenione. Według naukowca proces nie jest łatwy, z powodu obniżonej dynamiki wzrostu materiału pobranego ze starych drzew. W drugim etapie badań wykorzystana zostanie metoda kriokonserwacji – z pędów zostaną pobrane pąki kątowe, które będą potem przechowywane w niskiej temperaturze, minus 196 stopni Celsjusza. W takiej temperaturze zatrzymuje się wszelka aktywność biologiczna, łącznie z procesami biochemicznymi, co pozwala na długie przechowywanie części roślin. Dlaczego tak? Ano, Bartek jest już w tak sędziwym wieku, że praktycznie nie rodzi żołędzi. W roku 2013 było ich zaledwie kilkanaście… Jeśli więc mają powstać sadzonki tego wspaniałego drzewa – to jest jedyna metoda. A na koniec będzie optymistycznie: zwiedzanie Bartka jest bezpłatne, ale za parking w bezpośrednim sąsiedztwie trzeba zapłacić. Na szczęście – tylko 3 złote. Wszystkie pola: array(19) { ["key_words"]=> string(34) "atrakcje przyrodnicze, dąb Bartek" ["meta_title"]=> string(24) "Dąb Bartek na ["meta_desc"]=> string(136) "Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. - ["watermark"]=> string(0) "" ["interesting_places"]=> string(39) "Świętokrzyskie - atrakcje turystyczne" ["author"]=> string(16) "Robert Wieczorek" ["latlng"]=> array(3) { ["address"]=> string(0) "" ["lat"]=> float( ["lng"]=> float( } ["highlight_search"]=> bool(false) ["is_news"]=> bool(false) ["is_home_page_title"]=> bool(false) ["is_poradnik"]=> bool(false) ["is_sprzet"]=> bool(false) ["is_outwear"]=> bool(false) ["use_video"]=> bool(false) ["video"]=> string(0) "" ["show_map"]=> bool(true) ["country"]=> string(3) "POL" ["meta_key"]=> string(0) "" ["home-visible"]=> bool(false) } key_words: atrakcje przyrodnicze, dąb Bartekmeta_title: Dąb Bartek na meta_desc: Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. - interesting_places: Świętokrzyskie - atrakcje turystyczneauthor: Robert Wieczoreklatlng: Arrayhighlight_search: is_news: is_home_page_title: is_poradnik: is_sprzet: is_outwear: use_video: video: show_map: 1 Pola do umieszczenia w nagłówku meta_title: Dąb Bartek na meta_desc: Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. - Pola do umieszczenia w treści watermark: watermark: author: Robert Wieczorekmeta_desc: Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. -
Największą trakcją trasy jest nazywany Królem Puszczy Świętokrzyskiej Dąb „Bartek”. To najstarsze w Polsce drzewo według licznych legend ma ponad Zagnańsk PKP – Dąb „Bartek” – Janaszów – leśniczówka Świnia Góra – rezerwat „Dalejów” – PKP Suchedniów Oznakowanie: odcinek Zagnańsk – rezerwat Dalejów szlak zielony; odcinek rezerwat Dalejów – Suchedniów szlak czarny; Czas przejścia: około 5:30h (czas przejścia nie uwzględnia zwiedzania obiektów). Suma podejść: 230m Długość trasy: 25 km Warto zobaczyć:Zagnańsk – główną atrakcją turystyczną miejscowości jest słynny Dąb „Bartek”, ale warto też zwrócić uwagę na uznaną za pomnik przyrody aleję drzew. Rosną tu objęte ochroną cisy, a także klony, jesiony, lipy i modrzew. Średnice pni wahają się od 40 do 180 cm, wysokość dochodzi do 30m, a wiek najstarszych drzew szacowany jest na 300 lat. Do „Bartka” należy z alei skręcić w prawo. Wiek tego szacownego dębu przekracza według tradycji 1200 lat. Średnica pnia wynosi 3,14m, a wysokość dochodzi do 30m. Drzewo zostało w 1906 r. uszkodzone przez pożar, a w 1991 uderzył je piorun, dlatego też wymagało ono ratunku ze strony człowieka. Jego wnętrze zabezpieczono pierwotnie betonowymi plombami, które potem wymieniono na drewno i trociny zespolone żywicą epoksydową. Teren jest sztucznie nawodniony, a konary podtrzymują Świnia Góra – utworzony w okresie międzywojennym rezerwat został ponownie objęty ochroną w 1953 r. Jest to jedyny w Górach Świętokrzyskich zachowany fragment zbiorowiska leśnego o dużym stopniu zróżnicowania, odpowiadający dawnej Puszczy Świętokrzyskiej. W drzewostanie mieszanym dominuje jodła z domieszką dębu, modrzewia, sosny, buka, klonu, jaworu, świerka, brzozy, osiki i olszy. Wiek niektórych drzew przekracza 200 lat. W runie leśnym dominują rzadkie gatunki, m. in. lilia złotogłów, wawrzynek czy widłak jałowcowaty. Bogactwo gatunków drzew, roślinności krzewiastej i zielnej, porastających różnorodne siedliska z wykształconymi piętrami roślinności na tak niewielkim obszarze stawia go na pierwszym miejscu pod względem wartości naukowych i krajoznawczych wśród rezerwatów leśnych kielecczyzny. W pobliżu rezerwatu znajdują się ślady dawnego górnictwa rud żelaza. Rezerwat Dalejów – utworzony w 1978 r. rezerwat o powierzchni 88 ha obejmuje ochroną wielogatunkowe drzewostany (głownie jodły i modrzewie) o charakterze naturalnym, typowym dla Puszczy Świętokrzyskiej. Niektóre drzewa mają nawet 180 – to słynące głównie z przemysłu miasto urzeka urozmaiconym krajobrazem, pobliskimi rezerwatami przyrody, bogatym światem roślin i zwierząt. W samej miejscowości warto zobaczyć kościół pw. św. Andrzeja Apostoła z wczesnobarokowym ołtarzem. W pobliżu znajdują się dwa rezerwaty: Kamień Michniowski (z wychodniami piaskowców dolnodewońskich) oraz rezerwat Dalejów (gdzie ochronie podlegają wielogatunkowe drzewostany o charakterze naturalnym). Suchedniów posiada także malowniczy zalew rekreacyjny.Dąb Bartek jest najbardziej znanym drzewem w Polsce. Jest to dąb szypułkowy. Rośnie między Zagnańskiem a Bartkowem w województwie świętokrzyskim. Dąb "Bartek" ma następującą charakterystykę: obwód pnia na wysokości 1,30 m - 9,85 m, - obwód pnia przy ziemi - 13,4 m, - wysokość - 30 m, - wiek - około 700 lat, - miąższość Dąb Bartek to nasz sławny w całej Polsce tysiąclatek! (choć trudno ustalić dokładny wiek ze względu na spruchniały pień). To przepiękny, wiekowy dąb szypułkowy chroniony jako pomnik przyrody. Rośnie on przy drodze w leśnictwie Bartków (ul. Dęba Bartka), pomiędzy Zagnańskiem i Samsonowem, niedaleko Chęcin i Kielc. Na pniu Bartka, zawieszono 2 figury ukrzyżowanego Chrystusa. Na jednej z nich widoczna jest data 1853. Ponoć zawisły one tutaj po tym, jak wcześniej zawisło na drzewie dwóch oficerów powstania styczniowego. , Piotrek G. Wymiary Dębu Bartek Ratujemy Bartka Gdzie spać? Mapa z zaznaczonymi atrakcjami Wymiary Dębu Bartek Dąb ma obecnie 30 metrów wysokości, a obwód pnia na wysokości około 1 m wynosi ponad 9 metrów, a przy ziemi... aż 13,5 metra! Rozpiętość korony to 20 x 40 m! Ratujemy Bartka Problemem stało się jednak próchnienie pnia Bartka, grubość zdrowej tkanki nie przekracza już 20 cm, a miejscami to zaledwie 5 cm. Dąb chyli się pod własnym ciężarem, dlatego w 2011 roku podjęto próby ratowania umierającego drzewa. Planuje się powstanie futurystycznego łuku, na którym podwieszony zostanie Dąb Bartek. To pozwoli uniknąć złamania i przewrócenia się drzewa. Obecnie zbierane są fundusze na ten cel. , Piotrek G. Dąb Bartek ul. Dęba Bartka, Zagnańsk Samsonów noclegi Samsonów to zdecydowanie interesujące miejsce, do którego warto się wybrać. Klikając w ten link znajdziesz noclegi w tym miejscu. Możesz również skorzystać z wyszukiwarki noclegów znajdującej się poniżej. Zamawiając nocleg za naszym pośrednictwem wspierasz nas, za co z góry dziękujemy! Mapa z zaznaczonymi atrakcjami Góry Świętokrzyskie Samsonów Ważna pomniki przyrody drzewa pomnikowe 25 listopad 2014 03 luty 2020 Jeżeli przydał Ci się nasz opis, to podziel się nim z Twoimi znajomymi. Może zainspirujesz ich do ruszenia w Polskę. Cześć! Nazywam się Anna Piernikarczyk. Od 2005 roku z rodziną łazikujemy i poznajemy naszą piękną Polskę. Ze wspólnych wojaży przywozimy masę cudnych wspomnień i doświadczeń, którymi chętnie się z Wami dzielę. Dziś to już coś więcej, niż tylko pasja, naszą misją jest obalać mit "Cudze chwalicie, swego nie znacie"! Zapisz się do newslettera! Zostaw swój email, a będziesz otrzymywać informacje o ciekawych miejscach w Polsce. Nikomu nie dajemy Twojego maila! Zapisując się do newslettera oświadczasz, że zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymywania maili z naszego portalu i z postanowieniami regulaminu i polityką prywatności Jeżeli chcesz wypisać się z newslettera kliknij w ten link Dąb Bartek – najbardziej pielęgnowane i uwielbiane próchno w Polsce, mylnie nazywane drzewem. Jest tak gruby, że musi chodzić o kulach, bo inaczej załamałby pod własnym ciężarem. Jest tak gruby, że musi chodzić o kulach, bo inaczej załamałby pod własnym ciężarem. Dąb Bartek Pomniki przyrody, którymi najczęściej są najstarsze drzewa, stanowią ciekawe atrakcje turystyczne. Dąb Bartek rosnący na terenie Nadleśnictwa Zagnańsk jest tego doskonałym przykładem. Można wręcz powiedzieć, że to istny celebryta wśród drzew, nazywany jest nawet królem Puszczy Świętokrzyskiej. Kiedy znajdziemy się w cieniu dębu, zrozumiemy dlaczego… Już przed II wojną światową uznany był za najokazalsze drzewo w Polsce, ale pomnikiem przyrody Dąb Bartek został ogłoszony dopiero 1954 r. → DĄB SZYPUŁKOWY, WIEK ok. 700 LAT, WYSOKOŚĆ ok. 28,5 m, OBWÓD PNIA NA WYSOKOŚCI 1,30 M WYNOSI 10,9 m, MIĄŻSZOŚĆ (OBJĘTOŚĆ) ok. 72 m³, ZASIĘG RZUTU KORONY 604 m2 → Lokalizacja: ZAGNAŃSK, woj. świętokrzyskie (GPS: W 1934 r. sąd konkursowy, któremu przewodniczył prof. Władysław Szafer – słynny polski botanik, uznał, że to właśnie Bartek jest najbardziej okazałym drzewem w Polsce. Można domniemywać, że od tego momentu dąb zaczął być sławny. Jako jedno z nielicznych drzew przez lata był wymieniany w podręcznikach szkolnych, dlatego słyszeli o nim chyba wszyscy Polacy. W 1933 roku z z okazji 25-lecia Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego w Samsonowie, w pobliżu dębu odsłonięto pamiątkowy kamień z napisem “W 25-lecie ZWC i Związku Strzeleckiego 1908-1933 — Obywatele” . Obecnie kamień znajduje się od strony wschodniej stronie Bartka. Na drzewie znajdują się dwa żeliwne odlewy Chrystusa Ukrzyżowanego. Widniejąca na jednym z nich data 1853 r. może wiązać się z epidemią cholery. Niefortunne wydarzenia dla Bartka miały miejsce w 1906 r., kiedy w wyniku strzelaniny i bójki wynikłej podczas napadu na Urząd Nadleśnictwa Samsonów, położonego po wschodniej stronie wiekowego dębu, zostały podpalone budynki gospodarcze. Po pożarze od strony wschodniej w pniu drzewa powstałą martwica boczna. Odmłodniał? W 1952 r. dąb Bartek został uznany za chroniony prawem pomnik przyrody. Wówczas w jego opisie podano wiek 1200 lat. Ponoć w cieniu drzewa pod Zagnańskiem odpoczywał sam król Jan III Sobieski. Wiek dębu nie jest dokładnie znany, bo badania które mogłyby dać w miarę precyzyjny wynik byłyby zbyt inwazyjne dla drzewa. Dzisiaj specjaliści mówią raczej o 700 latach więc można uznać, że dąb Bartek odmłodniał o 500 lat. Obwód pnia na wysokości 1,3 m, jaki podają dzisiaj naukowcy to 980 cm, a w 1952 r wynosił “zaledwie” 964 cm. Miąższość całego drzewa wynosi 72 m³, a grubizny 65 m³ w tym pień główny 46 m³. Ochrona Żywotność sławnego drzewa, oczywiście jak na tak imponujący wiek, oceniana jest nieźle. Jednak staruszek ma swoje bolączki. Bodaj największą jest zachwiana stabilność. Konary dębu są bardzo rozłożyste, a korona niesymetryczna. Większość grubych gałęzi rozwinęła się w kierunku południowym i zachodnim. Żeby je chronić przed złamaniem podtrzymuje się je specjalnymi podporami zabezpieczającymi. Pierwszą założono już w 1949 r. Obecnie jest ich 15 i mają specjalną konstrukcję umożliwiającą ruchy gigantycznych konarów. Warto też dodać, że Dąb Bartek w środku jest pusty i to do dawna. Próchnienie pnia drzewa spowodowało, że betonową plombę założono już ponad sto lat temu (w 1920 r.). Użyto w tym celu aż 8 m sześc. betonu. W tym samym roku obcięto suche gałęzie i ustawiono ogrodzenie wokół drzewa. Cementową plombę usunięto w 1978 r., zastępując ją drewnem sosnowym i żywicą epoksydową, uprzednio zabezpieczając wnętrze środkami grzybobójczymi. W 1997 r. usunięto stare drewniane podpory stosując w ich miejsce teleskopowe metalowe podpory z gumowymi podkładami. Zdrowie pomnika przyrody Bartka nie omijają powszechne problemy z brakiem wody. Jak wykazały badania warunków hydrologicznych, w miejscu gdzie rośnie dąb, poziom wód gruntowych znajduje się 10 m pod powierzchnią. Drzewo korzysta zatem jedynie z wód opadowych. Okresy suszy glebowej mogą być jednym z zagrożeń dla drzewa. Lasy Państwowe (Nadleśnictwo Zagnańsk) opiekujące się tym drzewem planuje zlecić opracowanie koncepcji systemu nawadniającego, by w przyszłości podlewać Bartka. W 2020 r. dąb z Zagnańska wypuścił liście pod koniec maja, co z uwagi na późne przymrozki w okresie tzw. zimnych ogrodników i kwietniową suszę było bardzo dobrym posunięciem… Odwiedzanie dębu Bartek i fotografowanie drzewa jest bardzo wygodne, bo rośnie on w pobliżu drogi przy której znajduje się parking. Wystarczy kilka kroków od samochodu by znaleźć się przy pniu Bartka. Takie pomniki przyrody, jak drzewo Dąb Bartek trzeba zobaczyć! Źródła w/w informacji: „Bartek Nasz Wspólny Znajomy”, Nadleśnictwo Zagnańsk/Wydawnictwo Epograf 2018 Nadleśnictwo Zagnańsk Fot. Tomasz Dębiec / Wydawnictwo Quercus JAK ODRÓŻNIĆ DĘBA SZYPUŁKOWEGO OD BEZSZYPUŁKOWEGO? W lasach występują dwa rodzime gatunki dębów: szypułkowy i bezszypułkowy. Charakterystyczne dla dębu szypułkowego są odwrotnie jajowate, klapowane liście oraz będące przysmakiem wielu zwierząt leśnych owoce – żołędzie osadzone na długiej szypułce. Dąb bezszypułkowy różni się dłuższym ogonkiem liścia oraz krótką szypułką. Dąb jest niewątpliwie królem naszych drzew. To potężne i majestatyczne drzewo. Jego ciemnoszara, spękana kora pokrywa okazały pień i konary, tworzące rozłożystą koronę. Dąb bezszypułkowy natomiast odznacza się prostym, sięgającym prawie wierzchołka pniem oraz cieńszą, mniej spękaną korą. GDZIE ROŚNIE? Dąb szypułkowy rośnie na terenie całego kraju, jest gatunkiem nizinnym, a w górach może sięgać jedynie do 600 m Bezszypułkowego nie spotkamy natomiast na terenie Suwalszczyzny i Mazur. Oba dęby często występują jako domieszka w lasach mieszanych, a czasami samodzielnie tworzą lasy zwane dąbrowami. PRZEMIANA POKOLEŃ Dąb szypułkowy lubi gleby żyzne i wilgotne, a bezszypułkowy dobrze sobie radzi na suchszych i uboższych siedliskach, jest jednakże bardziej ciepłolubny. Oba gatunki odnawiają się naturalnie pod okapem drzewostanu najczęściej w formie kęp, jednakże ze względu na duże wymagania świetlne wymagają odsłonięcia z góry. Można je również odnawiać sztucznie przez siew oraz sadzenie. TO CIEKAWE! Dąb dostarcza cennego drewna, twardego i trwałego, które chętnie wykorzystywane jest w budownictwie i stolarstwie. Do najbardziej poszukiwanych surowców należy tzw. czarny dąb – polski heban, który można uzyskać po kilkusetletnim leżeniu drewna w wodzie lub pod ziemią na skutek reakcji zawartych w nim garbników z solami żelaza. TABLICA EDUKACYJNA DLA NADLEŚNICTW:
Na skwerku przed Domem Kultury w Chrzanowie posadzony zostanie w niedzielę dąb szypułkowy. To nie byle jakie drzewo, lecz klon słynnego dębu Bartek. 10 listopada 2018, 11:38
Dąb Bartek rośnie w gminie Zagnańsk, kilkanaście kilometrów na północ od Kielc – przy drodze Ćmińsk – Samsonów – Barcza. Jego wiek szacowany jest nawet na tysiąc lat Władze Zagnańska chcą zmienić teren wokół jednego z najbardziej znanych drzew w Polsce. W planach są budowa nowoczesnego budynku, w którym znajdzie się restauracja i sklep z pamiątkami, tężnia solankowa, ścieżki edukacyjne czy plac zabaw – Niestety pandemia i wojna w Ukrainie spowodowały, że pewne rzeczy się wydłużają, a ceny wzrastają. Przygotowujemy już trzeci przetarg, żeby rozstrzygnąć przynajmniej kwestię zagospodarowania terenu przy Bartku – mówi Onetowi wójt Wojciech Ślefarski Co jednak najważniejsze, Bartek wciąż wygląda i trzyma się dobrze. – "Staruszek" sobie funkcjonuje, patrzy na nas i pewnie się śmieje, bo przeżył już tysiąc lat i niejedno widział – żartuje włodarz Zagnańska Więcej takich informacji znajdziesz na stronie głównej Onetu Dąb Bartek to bez wątpienia jedna z najbardziej znanych atrakcji regionu świętokrzyskiego. Od lat przyciąga turystów z całej Polski, a teraz władze gminy Zagnańsk chcą, aby przyciągał na trochę dłużej. – Zamysł jest taki, żeby turystyka w Zagnańsku nie trwała 5 czy 10 minut, że ktoś przyjeżdża samochodem, ogląda Bartka, obejdzie go wokół i odjedzie. Chcemy zatrzymać turystów na przynajmniej 2-3 godziny – mówi Onetowi Wojciech Ślefarski, wójt Zagnańska. Zobacz też: Kielce mają skatepark z prawdziwego zdarzenia Zmiany w sąsiedztwie Bartka Stąd ambitne plany. Już jakiś czas temu władze podkieleckiej gminy postanowiły, że wykorzystają tereny wokół jednego z najbardziej znanych drzew w Polsce. W grę wchodzą budowa nowoczesnego budynku, w którym znajdzie się restauracja i sklep z pamiątkami, utworzenie tężni solankowej, ścieżek edukacyjnych, placu zabaw, strefy dla seniora, czy wreszcie ustawienie posągów Jana III Sobieskiego z Marysieńką. Przypomnijmy, że według jednej z legend właśnie król Jan III Sobieski i Marysieńka ukryli w Bartku skarby. Według innej z legend ten sam król, wracając triumfalnie spod Wiednia, zostawił w dziupli tego drzewa flaszę wina i zdobyczną turecką szablę. Zobacz także: Branża turystyczna liczy na udany sezon. "Polacy chcą wypoczywać u nas" Wracając do teraźniejszości, to jeszcze kilka miesięcy temu wydawało się, że realizacja tych wszystkich planów jest na ostatniej prostej. Wiadomo, że inwestycje pochłoną co najmniej kilkanaście milionów złotych, z czego sporą część pokryją dofinansowania unijne. Na razie jednak wciąż trwa szukanie wykonawców. – Niestety pandemia i wojna w Ukrainie spowodowały, że pewne rzeczy się wydłużają, a ceny wzrastają. Przygotowujemy już trzeci przetarg, żeby rozstrzygnąć przynajmniej kwestię zagospodarowania terenu przy Bartku. Jeśli się uda, to rozpoczną się prace, a jeśli nie, to będziemy się zastanawiać, co ograniczyć w tym zakresie – podkreśla Wojciech Ślefarski. Co jednak najważniejsze, Bartek wciąż wygląda i trzyma się przyzwoicie. – Codziennie koło niego przejeżdżam i widzę, że ma się dobrze. Co roku wypuszcza pędy, a za chwilę będzie zielony. Nadleśnictwo o niego dba, sprawdzając poziomo jego nawodnienia. "Staruszek" sobie funkcjonuje, patrzy na nas i pewnie się śmieje, bo przeżył już tysiąc lat i niejedno widział – żartuje wójt Zagnańska. Zobacz też: Były już fragment parku narodowego lada moment trafi do zakonników. Wystarczy jeden podpis Dąb Bartek – Król świętokrzyskiej puszczy Przypomnijmy, że dąb Bartek rośnie kilkanaście kilometrów na północ od Kielc – przy drodze Ćmińsk – Samsonów – Barcza. Znajduje się przy pięknej alei drzew, na wysokiej skarpie nad rzeką Bobrzą, nad którą już w XVII wieku przerabiano w kuźnicach rudę na żelazo. To dąb szypułkowy, który liczy od 700 do nawet około tysiąca lat. Ma 30 metrów wysokości, obwód pnia przy ziemi prawie 13,5 metra, a rozpiętość korony 20x40 metrów. Obecnie ma osiem konarów, które podtrzymywane są specjalnymi podporami. Bartek jest pomnikiem przyrody, prawnie chronionym od 1954 r. Podobną ochroną objęto aleję pomnikowych drzew znajdującą się przy szosie. Ma ona kilkadziesiąt drzew w większości liściastych: jesionów, klonów, jaworów, lip, a także dwa piękne okazy modrzewi. Co warto podkreślić, Bartek został umieszczony w herbie gminy Zagnańsk. Tradycja utrzymuje, że na konarach dębu zostało powieszonych dwóch powstańców z 1863 r. Na dębie umieszczono dwa żeliwne odlewy Chrystusa Ukrzyżowanego. Na jednym data 1853 może być rokiem epidemii zakaźnej choroby cholery. Drugi odlew ma przypominać o ofiarach i cierpieniach, jakie Polacy ponosili walcząc o niepodległość w czasach niewoli. Nieszczęśliwym dla Bartka był 1906 r., kiedy bojówka PPS z pobliskiej Kołomani napadła na Urząd Nadleśnictwa Samsonów, położony kilkadziesiąt metrów po wschodniej stronie wiekowego dębu. Chciano zabrać z Urzędu broń i amunicję. W czasie strzelaniny raniono trzech bojówkarzy. Jeden z nich Izydor Stępień podpalił budynki gospodarcze. Płomienie niesione wiatrem uszkodziły Bartka od wschodu. Po pożarze od strony wschodniej w pniu drzewa powstałą martwica boczna. Powstałą z czasem dziuplę, wypełniono w 1920 r. plombą cementową. Większe prace konserwatorskie przy Bartku przeprowadzono w 1978 r. Usunięto wówczas cementową plombę, zabezpieczając wnętrze środkami grzybobójczymi i bakteriobójczymi, wypełniając je drewnem sosnowym i żywicą epoksydową. Całość tak zabezpieczonej dziupli nakryto deskami i korą z innych dębów. Z drzew najwięcej uderzeń pioruna otrzymują dęby. Nie oszczędzały one także sędziwego Bartka. Tracił też swe konary w czasie silnych wiatrów i burz. Uderzenie pioruna w 1991 r. zerwało z jego pnia dwa pasy kory i spowodowało zapalenie drewnianej plomby. W 1997 r. wymieniono stare drewniane podpory zastępując je na teleskopowe metalowe podpory z gumowymi podkładami pod konarami. Kolejny cios spadł na Bartka w 2021 r. W lipcu region świętokrzyski nawiedziła wichura, która bezlitośnie oderwała konar w wierzchołkowej części drzewa.
- Ձаቃаς едεչεስ
- Юդеዠи й ջы
- Ις ըшեлըχի мιχустиծо
- Укиκωсре գуցች
- Ուጋυкωκ ε
- Уве ጭቺ եрፋм
- ቅዥиዛаռуψ እրаνሏւ жեφип
- Аፋавсոβиስу твአнумеሕ иዑու
- ԵՒծофէглул ሴեвէхрևբοֆ ኜተիзя ኺпо
- Ф ሲኻխմաдр кዔпсайոл аቮεςበլаկեр
Dąb Bartek jest jednym z najstarszych w Polsce. To potężne drzewo ma 28,5 metra wysokości. Obwód jego pnia na wysokości 1,30 m wynosi 9,85 m, a przy ziemi 13,4 m.
Bartek, którego znają wszyscy? Sędziwy i postawny z niego mężczyzna. Ma prawdopodobnie od 645 do 670 lat, a niektórzy wierzą, że 1200! Spogląda na wszystkich z wysokości około 30 metrów. O kim mowa? O jednym z najważniejszych pomników przyrody w Polsce – Dębie Bartku. Już ponad 650 lat stoi w Zagnańsku i stanowi chlubę województwa świętokrzyskiego. Jest jednym z najbardziej znanych drzew w całej Polsce. Dąb Bartek – zielony staruszek, który już dawno stał się symbolem piękna natury naszego kraju. Słynie nie tylko ze swojego wieku, ale także wielkości. W całej Polsce nie ma większego znanego drzewa. Podobno kiedyś, a dokładniej w 1829 roku, mógł pochwalić się aż czternastoma konarami głównymi i szesnastoma bocznymi. Dziś pozostało jedynie osiem. Od wielu lat toczona jest także walka o ocalenie Bartka od zniszczeń. W 1920 roku postanowiono zacementować pień drzewa. W 1978 roku plombę tę wymieniono na wykonaną z żywicy. W 1991 roku zakonserwowano także tzw. listwę piorunową, która powstała po uderzeniu pioruna. Dziś Bartek może pochwalić się swoim własnym piorunochronem i żadna burza mu nie straszna. Pod koniec lat 90. XX wieku zamontowano także teleskopowe podpory, które pomagają staruszkowi dźwigać ciężkie konary. Poważnym problemem pozostaje jednak próchnienie. Naukowcy wykazali, że zdrowa tkanka drzewa to jedynie 20 centymetrów. Sędziwy Bartek – cichy obserwator dziejów Polski – powoli obumiera. Warto poświęcić mu chwilę podczas wycieczki w rejony Zagnańska, nim będzie za późno na odwiedziny. Dąb Bartek został uznany za pomnik przyrody w 1954 roku. Na jego pniu od strony południowej umieszczono dwie figury, przedstawiające ukrzyżowanego Chrystusa. Jedna z nich pochodzi z 1853 roku i ponoć stanowi pamiątkę dwóch oficerów z powstania styczniowego lub zwycięstwa w bitwie pod Wiedniem. Druga jest symbolem, który upamiętnić ma pokonanie epidemii cholery w 1853 roku. Są to drobne dowody na to, że Dąb Bartek od wielu lat istnieje w świadomości mieszkańców okolicznych miejscowości oraz przyjezdnych, jako ważny świadek historii. Przywitajmy się więc z nim i my, gdy wędrować będziemy zielonym szlakiem turystycznym z Bliżyna do Zagnańska lub odwiedzając województwo świętokrzyskie. Wszystkie pola: array(19) { ["key_words"]=> string(0) "" ["meta_title"]=> string(55) "Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie " ["meta_desc"]=> string(200) "Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - ["watermark"]=> string(0) "" ["interesting_places"]=> string(39) "Świętokrzyskie - atrakcje turystyczne" ["author"]=> string(16) "Agnieszka Banach" ["latlng"]=> array(3) { ["address"]=> string(0) "" ["lat"]=> float( ["lng"]=> float( } ["highlight_search"]=> bool(false) ["is_news"]=> bool(false) ["is_home_page_title"]=> bool(false) ["is_poradnik"]=> bool(false) ["is_sprzet"]=> bool(false) ["is_outwear"]=> bool(false) ["use_video"]=> bool(false) ["video"]=> string(0) "" ["show_map"]=> bool(true) ["country"]=> string(3) "POL" ["meta_key"]=> string(0) "" ["home-visible"]=> bool(false) } key_words: meta_title: Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie meta_keys: meta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - interesting_places: Świętokrzyskie - atrakcje turystyczneauthor: Agnieszka Banachlatlng: Arrayhighlight_search: is_news: is_home_page_title: is_poradnik: is_sprzet: is_outwear: use_video: video: show_map: 1 Pola do umieszczenia w nagłówku meta_title: Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie meta_keys: meta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - Pola do umieszczenia w treści watermark: watermark: author: Agnieszka Banachmeta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca -.
